Ασχέτως του πώς οι άνθρωποι θέλουν να ορίζουν την έναρξη του Φθινοπώρου, ο καιρός κάθε χρόνο επιλέγει αυτός την χρονική στιγμή αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα λήξει την καλοκαιρινή κυκλοφορία και θα μας μεταφέρει σε μια διαφορετική κατάσταση. Σχεδόν πάντα, ο Σεπτέμβρης, είναι ο μήνας κατά τον οποίο μια τέτοια αλλαγή λαμβάνει γίνεται αντιληπτή στην χώρα μας, καθώς σπάνιες είναι οι χρονιές κατά τις οποίες το καλοκαιρινό κυκλοφοριακό μοτίβο διατηρείται μέσα στον Σεπτέμβρη, ή ακόμα χειρότερα μέχρι και τον Οκτώβρη. Για την ακρίβεια, η κυκλοφορία, στην ατμόσφαιρα της Ευρώπης, τείνει να αλλάξει στο τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου, με αποτέλεσμα η νέα κατάσταση να γίνεται αντιληπτή λίγες μέρες μετά, δλδ μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Σεπτέμβρη, κατάσταση η οποία φέρνει ψυχρότερα ρεύματα αέρα στη Βαλκανική, και συχνά τις πρώτες οργανωμένες διαταραχές που μπορούν να επηρεάζουν και την χώρα μας.

Όπως γράψαμε και στην προηγούμενο άρθρο αυτής της στήλης, όσον αφορά τη φετινή χρονιά, αυτή η αλλαγή του μοτίβου, θα μπορούσε να τοποθετηθεί στις 27 του Αυγούστου. Έκτοτε, παρατηρούμε πως, εγκαταστάθηκε μια διαφορετική ροή στην κυκλοφορία του αέρα πάνω από την Ευρώπη, όπου οι ψυχρές αέριες μάζες / χαμηλές πιέσεις, που είχαν για αρκετούς μήνες «κολλήσει» πάνω από την περιοχή του βορείου Ατλαντικού, μετακινούνται προς την Σκανδιναβία και την ΒΔ Ρωσία, εξαναγκάζοντας το πεδίο υψηλών πιέσεων που είχε εγκατασταθεί στην περιοχή μας, να κινηθεί προς την Ιβηρική χερσόνησο. Αυτό - όπως αναλύσαμε - αυτομάτως αποτέλεσε την αφορμή για να έχουμε μια διαφορετική ροή των ανέμων στα μέσα και ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και εν τέλει ένα διαφορετικό κυκλοφοριακό μοτίβο, το οποίο εξαντλήθηκε στην τελευταία διαταραχή που μας επηρέασε το διήμερο Τετάρτη – Πέμπτη 12-13/9. Γι αυτήν τη διαταραχή επίσης κάναμε λόγο στην προηγούμενη ανάλυση. Όπως είδαμε, η πρώτη διαταραχή επηρέασε την χώρα μας στις 2 του μηνός, ενώ το σύνολο των διαταραχών, ήταν 3. Κλείνοντας αυτή τη μικρή σύνοψη – σχολιασμό, αξίζει να αναφέρουμε πως, το σύστημα που μέσω του μετώπου του μας επηρέασε έχει ήδη απομακρυνθεί προς την Νότια Ρωσία, ενώ την θέση του στην περιοχή μας, καταλαμβάνει πλέον τμήμα του αντικυκλώνα – εμποδιστή που είχε «μπλοκάρει» την κυκλοφορία στην περιοχή των Βρετανικών Νήσων από τις 3 του μηνός. Η κατάρρευση του εμποδισμού στα Βαλκάνια, αυξάνει την πίεση στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα ο συνδυασμός των αυξημένων πιέσεων στην περιοχή εκείνη, με το θερμικό χαμηλό της Μέσης Ανατολής που ούτως η άλλως τείνει να προκαλεί χαμηλές πιέσεις στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, προκαλεί τους βοριάδες των τελευταίων ημερών στο Αιγαίο – όψιμο μελτέμι.

Σαν συνέχεια, βλέπουμε πως για τις επόμενες μέρες (Παρασκευή 14/9 και μετά) τα συστήματα στην ατμόσφαιρα της Ευρώπης, θα ακολουθήσουν διαφορετικές διαδρομές. Το κύριο χαρακτηριστικό της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται είναι ότι για 6 ημέρες τουλάχιστον μέχρι τις 20 του μηνός, δεν φαίνεται η διάθεση σχηματισμού έντονων αντικυκλώνων, πόσω μάλλον εμποδισμών. Οι μοναδικές αντικυκλωνικές πιέσεις που θα παρατηρηθούν θα είναι μέσα στον Ατλαντικό, όπου θα παρατηρήσουμε μια επέκταση του αντικυκλώνα των Βερμούδων (!) κατά μήκος των ανατολικών ακτών των Η.Π.Α. και του Καναδά, φτάνοντας μέχρι και τον βόρειο Ατλαντικό – Ισλανδία, μεταξύ 15 και 17 του μηνός, για να καταρρεύσει τελικά αυτή η αντικυκλωνική έξαρση στα Βρετανικά νησιά στις 18 Σεπτεμβρίου. Την ίδια στιγμή, το βάρος των χαμηλών πιέσεων του Ατλαντικού, μετατοπίζεται και πάλι δυτικότερα, στη Γροιλανδία και στις ακτές του Β. Καναδά. Έτσι λοιπόν, ταυτόχρονα με την μετακίνηση του κέντρου του μόνιμου αυλώνα  δυτικότερα της Γροιλανδίας σε πρώτη φάση, έχουμε και την έξαρση του αντικυκλώνα των…Βερμούδων στις περιοχές που προαναφέραμε, κάτι το οποίο θα προκαλέσει την κατάβαση trough αρχικά στην Αγγλία, στις 16-17 του μηνός και την αμέσως επόμενη μέρα στη Γαλλία. Αυτή η ψυχρή εισβολή, θα είναι αυτό το σύστημα το οποίο στη συνέχεια – θα αναφέρουμε με ποιο τρόπο – θα απασχολήσει ποικιλοτρόπως την περιοχή μας, αφού τις αμέσως επόμενες μέρες, θα αρχίσει να παρασύρεται από την γενικότερη στροβιλώδη κίνηση προς τα νοτιοανατολικά.

Έτσι λοιπόν, έως και την Πέμπτη 20 του μηνός, ο καιρός στην περιοχή μας θα είναι ήπιος, με ασθενείς ανέμους και σταδιακή άνοδο της θερμοκρασίας, η οποία θα φτάσει τοπικά και τους 33 βαθμούς. Βλέπουμε πως η άυξηση των πιέσεων στα μέσα και ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας και κυρίως οι καθοδικές τάσεις εκεί  σε συνδυασμό με το ΝΔ ρεύμα που θα μεταφέρει θερμότερες αέριες μάζες θα προκαλέσει αυτή την άνοδο. Όμως, αυτό το ΝΔ ρεύμα είναι ο προπομπός των χαμηλότερων πιέσεων που προκάλεσαν την εισβολή στην Αγγλία – Γαλλία και θα αρχίσουν να παρασύρονται όπως αναφέραμε στην προηγούμενη παράγραφο προς την περιοχή μας. Όπως είναι φυσικό, τις χαμηλές αυτές πιέσεις θα τις συνοδεύει και αστάθεια, ενώ αναμένεται και ο σχηματισμός μετωπικής γραμμής, η οποία σε πρώτη φάση θα γίνει αντιληπτή στην δυτική κεντρική και βόρεια Ελλάδα έχοντας άξονα ΝΔ – ΒΑ, και τροχιά προς ανατολάς, προκαλώντας καταιγίδες τοπικά ισχυρές, ενώ για ακόμα μια φορά η άκρα Ανατολική Στερεά Ελλάδα, καθώς και οι Κυκλάδες και τα νησιά του ανατολικού και νοτιοανατολικού Αιγαίου, δεν δείχνουν να επηρεάζονται από αυτό, παρά μόνο ως προς την πτώση της θερμοκρασίας που θα γίνει αντιληπτή κυρίως τις επόμενες μέρες, δηλαδή το Σαββατοκύριακο 22-23 του μήνα. Για το ίδιο διάστημα, δεν θα πρέπει να αποκλειστούν κάποια πιθανά φαινόμενα βορείου ρεύματος στις ανατολικά προσήνεμες περιοχές και κάποια δευτερεύουσα διαταραχή που θα τα συνοδεύει.

Όσο η χώρα μας (ή για την ακρίβεια η μισή Ελλάδα) θα επηρεάζεται από την προαναφερθείσα διαταραχή, μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη φαίνεται πως θα υπάρξει στην ατμόσφαιρα της Ευρώπης, σύμφωνα με τη συντριπτική πλειοψηφία των ensembles. Τη στιγμή που η ψυχρή εισβολή στη Γαλλία θα φθίνει και οι χαμηλές πιέσεις στα ανώτερα στρώματα, θα αρχίσουν να κινούνται νωχελικά προς τη χώρα μας, προκαλώντας τα προαναφερθέντα, αντικυκλωνικές τάσεις θα αρχίσουν πιθανότατα να αναπτύσσονται στην περιοχή της Ρωσίας, με προοπτική να προκαλέσουν εμποδισμό. ΟΙ αντικυκλωνικές τάσεις σε αυτή την περιοχή, έχει αποδειχθεί πώς δύσκολα μετακινούνται δυτικότερα, διαρκούν τις περισσότερες φορές για διάστημα τουλάχιστον μίας εβδομάδας, ενώ το πιθανότερο είναι η σταδιακή προώθησή τους προς την κεντρική Ευρώπη, ή η κατάρρευσή τους στην περιοχή μας. Ενδέχεται – αν και θα φανεί αργότερα αυτό – πως εμποδιστικές τάσεις είναι πιθανό να εμφανιστούν και στη κεντροδυτική Μεσόγειο, κάτι που ενισχύει το σενάριο προώθησης των αντικυκλωνικών τάσεων της Ρωσίας προς την Ευρώπη. Η θέση αυτών των πιθανολογούμενων αντικυκλώνων, θα κρίνει πάρα πολλά όσον αφορά την κατάσταση που θα διαμορφωθεί στο νοτιοανατολικό κομμάτι του χάρτη της Ευρώπης. Κατ αρχάς, θα πρέπει να θεωρείται αρκετά πιθανό πως μετά τις 23 του μηνός, οι χαμηλές πιέσεις στα ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας, θα παραμείνουν στην περιοχή μας. Αυτό όμως που πρέπει να γίνει σαφές είναι ότι ο σχηματισμός τους το μέγεθός τους προς το παρόν δεν μπορούν να διαπιστωθούν. Έτσι λοιπόν, χωράνε αρκετές εκδοχές όσον αφορά την διαμόρφωση του καιρικού σκηνικού, από καιρό βορείου ρεύματος με παροδικές εξάρσεις, μέχρι κύματα αστάθειας από κάποιο στροβιλιζόμενο σύστημα στα βόρεια η τα δυτικά μας, το οποίο μάλιστα θα ανατροφοδοτείται από την κυρίως κυκλοφορία της ΒΔ Ευρώπης, ενώ ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο εγκλωβισμού ψυχρής λίμνης στα ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καθημερινά φαινόμενα τύπου Σεπτεμβρίου 2002.

Όποιο δρόμο εξέλιξης κι αν ακολουθήσει ο καιρός, γίνεται αμέσως αντιληπτό το ότι το ήπιο διάστημα 16-20 του μηνός, είναι ουσιαστικά το μεταβατικό στάδιο που θα μας οδηγήσει σε νέο κυκλοφοριακό μοτίβο μετά την Πέμπτη 20 του μηνός. ΤΑ βασικά στοιχεία του νέου μοτίβου που περιγράψαμε παραπάνω θα γίνουν το αντικείμενο συζήτησής μας σε επόμενη ανάλυση.

ΤΑΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΑΘΗΝΑΣ