| Ψάχνοντας να βρει τον ρυθμό του - Σχολιασμός, Ανάλυση και Προοπτική του καιρού |
|
|
| Γράφει ο/η Νίκος Γκίκας | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 30.11.07 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ο χειμώνας μοιάζει να θέλει να έρθει στην ώρα του, μετά το μέτωπο που επηρέασε την χώρα μας κατά τη διάρκεια της Δευτέρας – Τρίτης 26-27 του μηνός, καθώς σταδιακά από βορρά προς νότο, επικράτησαν αρκετά χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις προηγούμενες μέρες, που παρέπεμψαν σε καθαρά χειμερινές συνθήκες. Αρκετοί σταθμοί στα βόρεια της χώρας κατέγραψαν πολύ απότομη πτώση στη θερμοκρασία μέσα σε λίγη ώρα τη Δευτέρα, συνθήκες που σταδιακά μεταφέρθηκαν στα κεντρικά τμήματα και στα νότια (πάντα όσον αφορά τις ανατολικά προσήνεμες περιοχές) κατά τη διάρκεια της Τρίτης-Τετάρτης.
Σχολιασμός
Ανάλυση Η περίπτωση αυτού του μετώπου, δεν είναι λοιπόν σπάνια, είναι μάλιστα ένας αρκετά συνηθισμένος τρόπος που διαλέγει ο καιρός να μας δροσίσει το καλοκαίρι. Σπανιότερο όμως είναι το γεγονός, ένα τέτοιου είδους μέτωπο και η κυκλοφοριακή κατάσταση που το συνόδεψε, να εμφανιστεί αυτήν την περίοδο στην περιοχή μας και μοιάζει αρκετά οξύμωρο επιπλέον, αυτή η κατάσταση που παραπέμπει σε καλοκαίρι, να μας χαρίσει τις πιο ψυχρές μέρες της φετινής μετεωρολογικής χρονιάς, σε ένα μεγάλο τμήμα της χώρας! Η «αρχιτεκτονική» του μετώπου περιγράφηκε προηγουμένως σαν γενική ιδέα, φέρνοντας σαν παράδειγμα μια τυπική καλοκαιρινή κατάσταση. Εξειδικεύοντας λίγο περισσότερο στην παρούσα κατάσταση, θα πρέπει να αναφέρουμε μερικά ακόμα στοιχεία, περιγραφικά. Αυτό το «Βαλκανικό μέτωπο», υπήρξε κομμάτι ενός οργανωμένου συστήματος με επιφανειακό κέντρο στη Βαλτική και με μεγάλο πλάτος. Το σύστημα κινούμενο ανατολικά προς την Ρωσία, έδωσε τη θέση του σε αντικυκλώνα που με κέντρο την κεντρική Ευρώπη, επεκτάθηκε προς τα Βαλκάνια τοποθετώντας την χώρας μας στα νοτιοανατολικά του κράσπεδα. Κατά συνέπεια, συνέβη κάτι ανάλογο του καλοκαιρινού παραδείγματος. Η πτώση της θερμοκρασίας στη Μακεδονία και τη Θράκη οφείλεται και σε δυναμικά αίτια (το μέτωπο), ενώ η Ήπειρος αυτή τη φορά βρέθηκε πολύ μακριά από την επιρροή αυτών των αιτίων. Η επέκταση του αντικυκλώνα όμως, προκάλεσε βαροβαθμίδα στην κεντρική και αργότερα τη νότια χώρα, στην οποία οφείλει την παρουσία του το βόρειο ρεύμα (κανένα δυναμικό αίτιο-παράγοντες κυκλογένεσης δεν εμφανίστηκε εδώ που να σχετίζεται με το μέτωπο), μετέφερε όμως το κρύο που άφησε πίσω του το μέτωπο και προς την νότια χώρα, αλλά άφησε ανεπηρέαστη τη δυτική. Όπως συμβαίνει και το καλοκαίρι, όλα αυτά έγιναν αισθητά έως και τα 850hpa (περίπου 1450μ), ενώ ψηλότερα και για ένα εντυπωσιακά μεγάλο πάχος, η ατμόσφαιρα παρέμεινε ανεπηρέαστη. Το αποτέλεσμα ήταν, οι αέριες μάζες στην επιφάνεια να αλλάξουν σύσταση αλλά ψηλότερα η κατάσταση να παραμείνει ως έχει! Άμεση συνέπεια, ήταν έντονες συνθήκες αναστροφής μεταξύ 850hpa και 700hpa περίπου όπου εγκλωβίστηκε το θερμό στρώμα της ατμόσφαιρας στα βορειοανατολικά/ανατολικά και νότια της χώρας. Σε όλη αυτήν την κατάσταση, η παρουσία αποκομμένου χαμηλού με κέντρο περίπου την Τυνησία, σίγουρα έπαιξε το ρόλο της, στρέφοντας το μέτωπο να ακολουθήσει αυτήν την τροχιά αφ’ενός και επιπλέον προκαλώντας «προδιάθεση» για χαμηλότερες πιέσεις στην κεντροανατολική Μεσόγειο που ενισχυσαν την βαροβαθμίδα του αντικυκλώνα σε τοπικό επίπεδο. Όπως πολύ γενικά την περιγράψαμε, αυτή υπήρξε η κατάσταση τις προηγούμενες μέρες. Αξίζει να αναφέρουμε πως, σε περίπτωση νεφοποίησης και πρόκλησης βροχής στην περιοχή του θερμού στρώματος και σε περίπτωση που οι ψυχρές αέριες μάζες στην επιφάνεια, βρίσκονταν σε θερμοκρασίες αρκετά υπό του μηδενός, το πιθανότερο θα ήταν η πρόκληση παγωμένης βροχής στην επιφάνεια (βροχή η οποία μόλις πέσει στο έδαφος σχηματίζει «κρούστα» πάγου), φαινόμενο το οποίο είναι εξαιρετικά επικίνδυνο και προκαλεί μεγάλες καταστροφές. Φυσικά ένα τέτοιο φαινόμενο στην χώρα μας είναι εξαιρετικά σπάνιο, καθώς στην περίπτωσή μας θα έπρεπε το Βαλκανικό μέτωπο να φέρει μαζί του πολικές αέριες μάζες, οι οποίες καθώς θα «κυλήσουν» επιφανειακά, προς τα νότια τμήματα της χώρας, θα καταφέρουν να διατηρήσουν αρκετά χαρακτηριστικά τους αναλλοίωτα, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει το χαμηλό της Τυνησίας να παρουσιάζει τέτοια διάταξη που να ευνοήσει τον υετό ταυτόχρονα από μέσες νεφώσεις σε μια μεγάλη έκταση που θα φτάνει έως και την ανατολική χώρα. Οι δύο αυτοί παράγοντες είναι δύσκολο να συμβούν από μόνοι τους, πόσω δε, ταυτόχρονα. Όπως είπαμε και πριν το μέτωπο αυτό, έφερε μετά το πέρασμά του, αέριες μάζες διαφορετικής σύστασης στην περιοχή μας και εξηγήσαμε το πώς, με την εγκατάσταση του αντικυκλώνα διαχύθηκαν από βορρά προς νότο στα ανατολικά τμήματα της επικράτειας. Το μέτωπο αυτό, ξεκίνησε λίγες μέρες πριν σαν πολική εισβολή από τις ακτές της Νορβηγίας, και επηρέασε αρχικά τη Βόρεια Θάλασσα, εισβάλλοντας γρήγορα στην κεντρική Ευρώπη καθώς το κεντρο του συστήματος διήλθε από την Σκανδιναβία με κατεύθυνση τη Ρωσία. Το μέτωπο παρουσίασε μεγάλη ταχύτητα και όταν βρέθηκε τελικά στα Βαλκάνια το κέντρο του συστήματος ήταν περίπου στη Βαλτική. Πίσω από το σύστημα εμποδιστικές τάσεις του αντικυκλώνα των Αζορών, δημιούργησαν ένα πεδίο υψηλών πιέσεων το οποίο κατέλαβε τις περιοχές που πέρασε το μέτωπο, με την ατμόσφαιρα να εγκλωβίζει στα χαμηλά στρώματά της, τα χαρακτηριστικά των αερίων μαζών που έφερε μαζί του αυτό. Κάτι τέτοιο έγινε και στην περιοχή μας, και η σύγκρουσή αυτών των μαζών με τις θερμότερες και υγρότερες της περιοχής μας, δημιούργησε υπερσυγκέντρωση υγρασίας στην περιοχή μας, η εγκλωβισμός της οποίας δεν ήταν μόνο καθ’υψος στην ατμόσφαιρα, όπως αναλύσαμε, αλλά και κατά πλάτος, καθώς κανένα καιρικό σύστημα (ούτε αυτό της Τυνησίας, ούτε της Βαλτικής), δεν στάθηκε ικανό να ασκήσει κάποιου είδους επιρροή και τελικά εξαρτήθηκε σε ένα μεγάλο βαθμό απ την ίδια την κίνηση του αντικυκλώνα, το πώς θα αλλάξει αυτή η κατάσταση. Πράγματι λοιπόν, ο αντικυκλώνας μεταφέρθηκε ανατολικότερα μέσα στην Πέμπτη και δράση ανέλαβε πλέον η επαναφορά της ζωνικότητας στην κυκλοφορία της Ευρώπης, τα γρήγορα πλην όμως αρκετά ρηχά κύματα της οποίας, συμπαρέσυραν και το εγκλωβισμένο σύστημα της Τυνησίας προς την περιοχή μας προκαλώντας τις χθεσινές βροχές στα δυτικά της χώρας και σήμερα στο μεγαλύτερο κομμάτι και της υπόλοιπης επικράτειας. Το σύστημα αυτό, απέτυχε να παρουσιάσει οργανωμένη μορφή, κάποιοι χάρτες παρουσιάζουν όμως την σημερινή διαταραχή ως ψυχρό μέτωπο, αλλά πιο σωστά θα ήταν να το ορίζαμε ως μια εκτεταμένη γραμμή διαταραχών, αστάθειας και αρκετής υγρασίας σε διαφορα στρώματα της ατμόσφαιρας, η οποία τροφοδοτούμενη από το συνδυασμό της σχετικά θερμής Μεσογείου με τις ψυχρές αέριες μάζες στα μέσα-υψηλά στρώματα της ατμόσφαιρας δημιούργησε τις προυποθέσεις για εκδήλωση βροχοπτώσεων και σποραδικών καταιγίδων στο νότιο Ιόνιο και το νότιο Αιγαίο.
Προοπτική Όλα θα ξεκινήσουν όταν ένα «ζωνικό» μέτωπο τα οποίο καθώς θα διασχίζει τα Βρετανικά νησιά κατά τη διάρκεια της Κυριακής 2 του Δεκέμβρη, θα έχει την τύχη να συναντήσει την πρόσκαιρη αντίδραση του αντικυκλώνα των Αζορών, ο οποίος κινούμενος βόρεια θα το αναγκάσει αρχικά να προσθέσει και μια νότια συνιστώσα στην ανατολική του πορεία. Συνέπεια αυτού θα είναι τη Δευτέρα 3 του μηνός και η γέννεση ενός δευτερεύοντος κέντρου χαμηλών πιέσεων στην επιφάνεια στην Βαλκανική, το οποίο τις αμέσως επόμενες ώρες αυτονομείται και αποκτάει αξιοσημείωτο πλάτος (βορρά προς νότο). Τις πρώτες ώρες της Τρίτης 4/12, το μέτωπο εισβάλλει από τα βορειοδυτικά στην χώρα μας, προκαλώντας την εισβολή, και μέσα στην ημέρα το σύστημα αυτονομείται με σκοπό να εγκατασταθεί στην Τουρκία την Τετάρτη 5/12. Η δημιουργία ή όχι ενός ακόμα κέντρου στο νοτιοανατολικό Αιγαίο ή τη Νότια Τουρκία, θα καθορίσει και την ακριβή διεύθυνση του βορείου ρεύματος στην επιφάνεια αλλά και την κατανομή των φαινομενων που έπονται μιας εισβολής. Στην ανώτερη ατμόσφαιρα, όλη αυτή η κατάσταση με απλά λόγια «μεταφράζεται» ως μια εμποδιστική έξαρση του αντικυκλώνα των Αζορών προς τα Βρετανικά νησιά, η οποία διασπά πρόσκαιρα τις συμπαγείς χαμηλές πιέσεις και θερμοκρασίες που επικρατούν στην βορειοδυτική Ευρώπη αναγκάζοντας στην δημιουργία μιας λεκάνης χαμηλών πιέσεων η οποία μοιάζοντας με «πόδι» κινείται αυτόνομα προς την Βαλκανική, με ταυτόχρονη επιμήκυνση προς το νότο, καθώς και ο εμποδισμός καταρρέει σταδιακά προς την κεντρική Ευρώπη.
Τα ζητήματα που πρέπει να εξετάσουμε είναι τα εξής:
Ξεκινώντας από το τρίτο ζήτημα καταλήγουμε πως το πιθανότερο είναι ο άξονας της trough, να έχει διεύθυνση ΒΒΔ-ΝΝΑ κάτι για το οποία ακόμα δεν υπάρχει μεγάλη σιγουριά στις ensemble προγνώσεις, αλλά το εκτιμούμε ως το πιθανότερο. Με αυτό το δεδομένο περνάμε στο δεύτερο ζήτημα και είναι σχεδόν σίγουρο πως στην πρώτη φάση της εισβολής (αμέσως μόλις περάσει το μέτωπο) οι άνεμοι θα αποκτήσουν στην επιφάνεια, διεύθυνση ίδια με την διεύθυνση του αυλώνα (πρακτικός κανόνας σε περιπτώσεις εισβολών). Αυτό μας οδηγεί και στο συμπέρασμα πως έως και το απόγευμα της Τετάρτης 5/12, δεν αναμένεται να έχει μεταφερθεί το κέντρο του χαμηλού προς το νοτιοανατολικό Αιγαίο, ενώ η ύπαρξη ενός δευτερεύοντος κέντρου ταυτόχρονα με το κέντρο που θα υπάρχει στη Μαύρη Θάλασσα, θα πρέπει να θεωρείται πιο πιθανή. Την Πέμπτη όμως 6/12, κατά πάσα πιθανότητα το χαμηλό αυτό της ανώτερης τροπόσφαιρας αποκόπτεται, και η περιστροφή γύρω από τον εαυτό του θα δημιουργήσει ίσως τις προυποθέσεις για σταδιακή στροφή των ανέμων σε ΒΒΑ και μεταφορά του κέντρου του συστήματος στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, ενώ παράλληλα θα έχουμε πιθανή κατάβαση μικροδιαταραχών που θα αυξομειώνουν την ένταση και την έκταση των φαινομένων στα ανατολικά προσήνεμα.
Καταλήγοντας στο πρώτο ζήτημα, αφήσαμε ταυτόχρονα και τελευταία την αναφορά στις θερμοκρασίες που θα επικρατήσουν μετά το πέρασμα του μετώπου. Αυτό εξαρτάται πάρα πολύ από την προέλευση του μετώπου, η οποία δυστυχώς είναι καθαρά Ατλαντική και αναμένεται απλώς να διαμορφωθεί λίγο από κάπως ξηρότερες και ψυχρότερες μάζες διασχίζοντας την Ευρώπη. Λόγω αυτού λοιπόν αλλά και της καθεαυτής αποκοπής του συστήματος, ο ψυχρός τομέας του δεν αναμένεται να παρουσιάσει την δυναμική για χιονοπτώσεις σε χαμηλά υψόμετρα στην ανατολική χώρα. Εντούτοις ειδικά ως προς αυτό το ζήτημα, υπάρχει αρκετή ασάφεια και είναι κάτι που εξαρτάται και από παράγοντες ανώτερης τροπόσφαιρας. Για παράδειγμα σε ενδεχόμενη εκβάθυνση του αποκομμένου κέντρου χαμηλών πιέσεων (μπορεί να συμβεί) και καθώς η αρχιτεκτονική του καθ’ύψος έχει λίγο έως πολύ καθοριστεί, τότε αυτομάτως, μαζί με την ψύχρανση στα ανώτερα στρώματα επέρχεται και ψύχρανση στα κατώτερα στρώματα του ψυχρού του τομέα. Θεωρούμε πως δεν υπάρχει η δυναμική για κάτι τέτοιο. Πάντως αυτό, θα είναι κάτι το πρόσκαιρο καθώς η όλη κατάσταση διαλύεται σύντομα και το σύστημα καταλήγει στη Μέση Ανατολή, όπου θα προκαλέσει αρκετές βροχές. Δυστυχώς σε πρώτη φάση, τα ηνία αναλαμβάνει η ζωνική – Ατλαντική κυκλοφορία και ένα πλατύ σύστημα φαίνεται να αναπτύσσεται στην βορειοδυτική Ευρώπη, επιβάλλοντας σε μια μεγάλη έκτασή της, δυτικό ρεύμα. Αυτό συνήθως σημαίνει καλοκαιρία και άνοδο της θερμοκρασίας στην περιοχή μας, αλλά για την ώρα φαίνεται να γλιτώνουμε κάτι τέτοιο. Ο λόγος; Ένα αποκομμένο χαμηλό το οποίο θα εγκλωβιστεί την 1η του Δεκέμβρη στην περιοχή της Ιβηρικής και θα παραμείνει εκεί, για το σύνηθες διάστημα των 6 ημερών. Στη συνέχεια, κινείται κατά μήκος των Βορείων ακτών της Αφρικής και προσεγγίζει την περιοχή μας. Σε συνδυασμό με την κυκλοφορία που διαφαίνεται αλλά και μια τάση που υπάρχει στις ensemble προγνώσεις, είναι πολύ πιθανό μετά τις 8-9 του Δεκέμβρη να έχουμε επικράτηση νοτιάδων ή νοτιοανατολικού ρεύματος, με αφορμή τη δημιουργία συστήματος στην Ιταλία, το οποίο θα κινηθεί σταδιακά προς την περιοχή μας. Εκτιμούμε πως, το Σαββατοκύριακο 8-9 του Δεκέμβρη, θα είναι αρκετά βροχερό, ενώ η εβδομάδα που ακολουθεί θα χαρακτηριστεί από ηπιότερες συνθήκες, χωρίς ιδιαίτερες καιρικές εξάρσεις, καθώς η Ατλαντική – ζωνική κυκλοφορία δεν φαίνεται να υποχωρεί. Το επόμενο πιθανό διάστημα εκδηλωσης κακοκαιρίας θα πρέπει να αναμένεται μετά τις 13-15 του Δεκεμβρίου και εδώ δικαιολογείται και ο τίτλος του άρθρου, καθώς φαίνεται πως τότε ο χειμώνας θα καταφέρει να βρει τον ρυθμό του, τόσο κυκλοφοριακά όσο και στις θερμοκρασίες πανευρωπαικά, με την κατάβαση επιτέλους, του πρώτου σοβαρού κύματος ψύχους και υποχώρηση της Ατλαντικής κυκλοφορίας. Στα πιθανά σχέδια του καιρού ( τα οποία προσπαθούμε να μαντέψουμε), θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και μια καλή ψυχρή εισβολή στην κεντρική ή την ανατολική Μεσόγειο. Είναι κάτι που θα το συζητήσουμε πιο εκτεταμένα και τις επόμενες μερες… Ακολουθεί η ΤΑΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΑΘΗΝΑΣ, η οποία πάντα δημοσιεύεται στο τέλος κάθε τέτοιου άρθρου. Τονίζουμε, όπως έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν ότι, Η τάση αυτή και η πιθανότητα επελήθευσής της, αναγράφεται πειραματικά και προκύπτει από συνδυασμένη μελέτη των ensembles, της εξέλιξής τους αλλά και σε σχέση με κριτήρια κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας. Όπως συμβαίνει και με κάθε εκτίμηση του καιρού πέραν των 5-7 ημερών, αυτό δεν αποτελεί πρόγνωση, αλλά μια απλή εκτίμηση της τάσης του καιρού, σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο που εμείς θεωρούμε οτι θα συμβεί. Η αξιοπιστία της πρόγνωσης αναγράφεται και αποτελεί την αντικειμενική πιθανότητα επαλήθευσης των όσον γράφονται, βάσει των ensembles, σε συνδυασμό με τα προγνωστικά λάθη που τυχόν να υπάρχουν απ την ερμηνεία των χαρτών.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| < Προηγ. | Επόμ. > |
|---|





