Navigation:    Home arrow Πηγές Γνώσεως arrow Αρθρα Γνώσεως arrow ΟΙ τρεις περιπτώσεις αστάθειας
ΟΙ τρεις περιπτώσεις αστάθειας Εκτύπωση E-mail
Καταχώρηση στο:
Delicious
Furl it!
Spurl
NewsVine
Reddit
YahooMyWeb
Technorati
Γράφει ο/η Νίκος Γκίκας   
21.04.06

Όπως έχουμε ήδη αναφέρει στο άρθρο «Πασχα-Σχολιασμός, Ανάλυση και Προοπτική Καιρού», οι τιμές της θερμοκρασίας στην επιφάνεια σε σχέση με το στρώμα των 850hpa, είναι αρκετά αυξημένες και όσον αφορά τις μεσημβρινές ώρες της ημέρας, έχει πάψει πλέον να ισχύει η διαφορά των 10 βαθμών (περίπου) όπως συνέβαινε τους χειμερινούς μήνες.

Για παράδειγμα, την Δευτέρα και την Τρίτη, η θερμοκρασία έφτασε τους 27 και 26 βαθμούς αντίστοιχα στα ηπειρωτικά της Αττικής, συνοδεία μάλιστα αραιής συννεφιάς που περιόριζε σημαντικά την ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας με αντίστοιχες θερμοκρασίες στο (έστω και λίγο μεταβαλλόμενο) στρώμα των 850mb, στους 13-14 βαθμούς. Αντίστοιχες θερμοκρασίες επιφανείας με αυτές της Αττικής, καταγράφθηκαν και σε άλλες ηπειρωτικές περιοχές της χώρας, παρ’όλο που επίσημες καταγραφθείσες θερμοκρασίες δεν ξεπέρασαν τους 25 βαθμούς, τουλάχιστον όσον αφορά τα αεροδρόμια.

Τα πράγματα, σε σχέση με αυτήν την διαφοροποίηση ήταν πιο ξεκάθαρα σήμερα Πέμπτη 20/4, όπου μετά την απομάκρυνση του χθεσινού ψυχρού μετώπου η ηλιακή ακτινοβολία φτάνει σχεδόν ανεμπόδιστη στην επιφάνεια. Με θερμοκρασίες στα 850hpa στους 7-8 βαθμούς (6 βαθμούς περίπου χαμηλότερες τιμές σε σχέση με τη Δευτέρα – Τρίτη), οι μέγιστες θερμοκρασίες ξεπέρασαν σε όλες τις ηπειρωτικές περιοχές τους 20 βαθμούς και σε αρκετές, έφτασαν τους 25-26 βαθμούς. Βλέπουμε λοιπόν πως:

1) Πράγματι, ισχύει αυτό που είχαμε αναφέρει, ότι δηλαδή προκύπτουν μεγαλύτερες διαφορές θερμοκρασίας ανάμεσα στα 850hpa και στην επιφάνεια σε σχέση με ότι συμβαίνει τον χειμώνα. Έφτασε τους 13 βαθμούς (περίπου) στην αρχή της εβδομάδας, και τους 18 σήμερα Πέμπτη 20/4.
2) Η διαφορά επιφάνεια – 850hpa είναι εντονότερη σε σχέση με την αρχή της εβδομάδας, πράγμα που αποτελεί και την απαρχή της αστάθειας τουλάχιστον στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.

Μπορούμε να κατατάξουμε την ατμόσφαιρα σε 3 πολύ βασικές κατηγορίες σε σχέση με το πόσο ασταθής είναι. Αυτό αποτελεί και μια αφορμή για μια πρώτη προσέγγιση σε διάφορους τύπους καιρού που συναντάμε καθ’ολη τη διάρκεια του έτους στην χώρα μας και έχουν σαν έναν «κοινό παρονομαστή» τον θερμοδυναμικό νόμο: PV=nRT (όπου P = πίεση, V = όγκος, n = αριθμός των moles , R = παγκόσμια σταθερά των αερίων, T = θερμοκρασία).

Έτσι λοιπόν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες πάνω από μια περιοχή μπορεί να είναι:

1) Ευσταθείς, όταν οι τιμές της θερμοκρασίας πέφτουν καθ’ύψος με θερμοβαθμίδα μικρότερη από αυτήν που προκύπτει από τον θερμοδυναμικό νόμο. Με άλλα λόγια, καθώς η πτώση της πίεσης, συνεπάγεται και φυσιολογική πτώση της θερμοκρασίας (ανάλογη), σε τέτοιες περιπτώσεις καθώς ανεβαίνουμε ψηλότερα, η πτώση της θερμοκρασίας είναι μικρότερη από αυτήν που θα έπρεπε να ισχύει. Επειδή όμως, ο θερμοδυναμικός νόμος, ισχύει  μεν θεωρητικά, στην πράξη η ατμόσφαιρα είναι ελεύθερη και καμμία μεταβλητή δεν παραμένει σταθερή. Το νόημα της σύγκρισης έγκειται στο γεγονός ότι «αναλογικά» οι αέριες μάζες στα υψηλότερα στρώματα είναι θερμότερες από αυτές στα χαμηλότερα στρώματα. Βέβαια, ας μην ξεχνάμε πως τελικά σε απόλυτες τιμές, ο αέρας στα υψηλότερα στρώματα θα είναι πάντα ψυχρότερος από τον αέρα στα χαμηλότερα στρώματα. Όμως, αυτή η σύγκριση έχει νόημα, αν αναλογιστούμε τι μπορεί να συμβεί όταν ισχύουν ειδικές περιπτώσεις σε σχέση με την γεωμορφολογία μιας περιοχής και την ύπαρξη ασθενών ανέμων.

Αν λοιπόν αυτές οι συνθήκες συνδυαστούν με ασθενείς ανέμους, ο ψυχρός αέρας καθ’ότι καταλαμβάνει ότι κι αν συμβεί, μικρότερο όγκο, είναι τελικά βαρύτερος και παρουσιάζει - σε μικρές υψομετρικές κλίμακες και όσον αφορά κλειστά λεκανοπέδια ή πεδιάδες - την τάση να πέφτει προσπαθώντας να «αλλάξει θέση» με τον θερμότερο και ελαφρύτερο που υπάρχει  χαμηλότερα. Κάτι τέτοιο αν και παρουσιάζεται σαν τάση, συμβαίνει τελικά με την ύπαρξη τέτοιων γεωμορφολογικών παραγόντων σε συνδυασμό με την γρήγορη αποβολή θερμότητας από το έδαφος (μέσω της ακτινοβολίας) κατά τη διάρκεια της νύχτας. Έτσι εμφανίζονται τελικά οι πρωινές ομίχλες (καθώς συχνά ο αέρας είναι εξ αρχής σχεδόν κορεσμένος).


2) Εν δυνάμει ασταθείς, όταν οι τιμές της θερμοκρασίας πέφτουν καθ’υψος με θερμοβαθμίδα περίπου ίση με αυτήν που προκύπτει από τον θερμοδυναμικό νόμο. Η ύπαρξη ορογραφίας σε συνδυασμό α) με την θέρμανση του εδάφους τις θερμές ώρες της ημέρας και όσον αφορά την θερινή περίοδο β) με την ορογραφία γ) με την ύπαρξη ανέμων σε σχέση με την ορογραφία, είναι παράγοντες που ο καθένας ξεχωριστά ή και συνδυαστικά μπορούν να οδηγήσουν σε τοπικές αναπτύξεις νεφών, στην εμφάνιση φαινομένων και όσον αφορά την θερινή περίοδο, σε τοπικές καταιγίδες. Αυτό προκύπτει διότι, στις περιοχές εμφάνισης των φαινομένων – όπου δηλαδή επιδρούν αυτοί οι παράγοντες – η θερμοβαθμίδα είναι μεγαλύτερη τελικά από αυτήν που προκύπτει λόγω του θερμοδυναμικού νόμου.


3) Ασταθείς. Στην περίπτωση αυτή, η ατμόσφαιρα παρουσιάζει εξ αρχής θερμοβαθμίδα μεγαλύτερη από αυτήν που ορίζει ο θερμοδυναμικός νόμος κατά μέσο όρο σε όλη την έκταση και το βάθος της.  Τέτοιες συνθήκες συνοδεύουν τα μέτωπα και τις περιοχές κοντά στο κέντρο χαμηλών βαρομετρικών αλλά και πολλές μέρες της θερινής περιόδου στην χώρα μας, όταν η κυκλοφορία της ατμόσφαιρας «εναποθέτει» στ ανώτερα στρώματα της περιοχής μας, ψυχρές αέριες μάζες. Σε αυτήν την περίπτωση, οι περιοχές όπου θα εμφανιστούν φαινόμενα προκύπτουν και πάλι από τους παράγοντες α, β ,γ που αναφέραμε στο σημείο 2.

Τέτοιες συνθήκες θα εμφανιστούν στα κεντρικά και τα βόρεια ηπειρωτικά της χώρας μας τις επόμενες μέρες, από αύριο Μ. Παρασκευή 21/4, μέχρι τουλάχιστον και την Δευτέρα του Πάσχα 24/4, ενώ μέχρι και την Τετάρτη 26/4, φαινόμενα θα συνεχίσουν να μας απασχολούν, αφού η ατμόσφαιρα θα μεταβληθεί σε εν δυνάμει ασταθή.
 

 
< Προηγ.   Επόμ. >

Για να μην Ψαχνεστε

Bookmark Website
Bookmark Page
Make homepage
-->