Μια σύντομη ανασκόπηση στα μετεωρολογικά γεγονότα που αλλαξαν τον ρου της ιστορίας...

(του Δημητρίου Καμπουράκη)

Κάθε φορά που ξεσπούν ανυπόφοροι καύσωνες ή φονικά μπουρίνια, στρέφουμε τα μάτια στη μετεωρολογική υπηρεσία, ζητώντας ακριβέστερες και λεπτομερέστερες προβλέψεις, για το είδος, το χρόνο και τον τόπο που θα εκδηλωθούν τα καιρικά φαινόμενα. Τα ακραία-ειδικά-καιρικά φαινόμενα μας κάνουν έξαλλους με βάση το απλούστατο σκεπτικό ότι, άν μπορούσαν να προβλεφθούν, θα γλίτωναν άνθρωποι και θα προλαβαίναμε πολλες από τις ζημιές. Ξέρετε πόσοι βασιλιάδες και στρατηγοί έχουν κάνει ακριβώς την ίδια σκέψη στο διάβα των αιώνων; Τα καιρικά φαινόμενα έκριναν πολλές φορές την τύχη μαχών και εκστρατειών.

 Το 1274 Κορεάτες και Κινέζοι συγκέντρωσαν στόλο για να κάνουν απόβαση στην Ιαπωνία. Ένας ξαφνικός τυφώνας βούλιαξε το στόλο και ματαίωσε οριστικά την εκστρατεία. Οι Γιαπωνέζοι ονόμασαν το τυφώνα αυτό "καμικάζε", στη γλώσσα τους σημαίνει "θείος άνεμος". Έτσι ονομάστηκαν και οι περίφημοι πιλότοι αυτοκτονίας στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο.

Το 1346 στο Κρεσύ, Άγγλοι και Γάλλοι βρέθηκαν αντιμέτωποι. Οι Άγγλοι είχαν προτεταμένα τα μεγάλα τόξα τους, που έβαλλαν κάτι πελώρια φονικά βέλη εναντίων της μάζας των επιτιθέμενων. Οι Γάλλοι τα είχαν προφυλαγμένα. Η ξαφνική βροχή χαλάρωσε τις χορδές  των αγγλικών τόξων και τ'αχρήστευσε. Οι Γάλλοι νίκησαν στη μάχη. Ογδόντα χρόνια αργότερα, στο Αζενκούρ, οι ίδιοι αντίπαλοι ξαναβρέθηκαν κάτω από σφοδρή βροχή πριν συγκρουστούν. Αυτή τη φορά ευνοήθηκαν οι Άγγλοι. Οι Γάλλοι σιδηρόφρακτοι ιππότες βούλιαξαν στη λάσπη και κατασφάχτηκαν από τους ελαφρά οπλισμένους Άγγλους.

Το 1582 μια φοβερή τρικυμία αποτελείωσε τη μεγάλη αρμάδα του Ισπανού βασιλιά Φιλίππου του Β΄, που είχε ξεκινήσει για απόβαση στην Αγγλία. "Ξέρω να πολεμώ εναντίον των ανθρώπων, όχι και εναντίον της φύσης" ανέκραξε ο βασιλιάς, αλλά η ισπανική παντοκρατορία είχε τελειώσει μετά από αυτήν την τρικυμία στη Μάγχη.

Η Ρωσία κατάφερε να νικήσει δύο φοβερούς εισβολείς με τη βοήθεια του "στρατηγού" χειμώνα. Ο Ναπολέων το 1805 εισέβαλλε με 400.000 στρατιώτες και επέστρεψε με 15.000. Όλοι οι άλλοι έμειναν στις παγωμένες στέππες. Το ίδιο και ο Χίτλερ, ο οποίος δεν πήρε στα σοβαρά τις προβλέψεις των μετεωρολόγων του, που του μιλούσαν για το βαρύτερο χειμώνα του αιώνα. Όταν στο Στάλινγκραντ παραδόθηκαν 250.000 στρατιώτες, η θερμοκρασία ήταν -30C.

Η εκπληκτικότερη ιστορία συσχέτισης μιας μεγάλης μάχης με τη μετεωρολογία είναι αναμφισβήτητα η απόβαση των Συμμάχων στη Νορμανδία. Η συμμαχική αποβατική δύναμη ήταν έτοιμη, αλλά καθηλωμένη από τον κακό καιρό και την τρικυμία. Οι Γερμανοί μετεωρολόγοι βεβαίωσαν το στρατηγό Ρόμμελ οτι για 12 τουλάχιστον μέρες, ο καιρός δεν θα επέτρεπε καμία πολεμική επιχείρηση. Αυτός έφυγε ήσυχος για το Βερολίνο. Όμως οι Αμερικανοί και Βρετανοί συνάδελφοί τους είπαν διστακτικά στο στρατηγό Αιζενχάουερ οτι έβλεπαν μια μικρή ανάπαυλα 5 ωρών στην κακοκαιρία, το ξημέρωμα της 6ης Ιουλίου του 1944. Ο Αιζενχάουερ τους εμπιστεύτηκε και τόλμησε  την απόβαση κατά τη διάρκεια αυτής της μικρής τρύπας στην κακοκαιρία. Ο αιφνιδιασμός ήταν απόλυτος, αλλά και το ρίσκο τεράστιο. Φανταστείτε να μην ήταν σωστή η πρόβλεψη και να έριχνε 6.697 πλοία με ογδόντα έξι μεραρχίες πάνω στο έλεος μιας φοβερής τρικυμίας στον Ατλαντικό. Η έκβαση του πολέμου θα ήταν διαφορετική...

Το 1980 ο Αμερικανός προεδρος Τζίμυ Κάρτερ, έστειλε κομάντος στον Ιραν του Αγιατολάχ Χομεινί για να απελευθερώσει τους ομήρους που κρατούσαν φανατικοί ισλαμιστές στην αμερικανική πρεσβεία της Τεχεράνης. Οι Αμερικανοί μετεωρολόγοι προέβλεψαν καθαρό καιρό στην έρημο, οπότε αφαιρέθηκαν από τα ελικόπτερα τα ειδικά φίλτρα που χρησιμοποιούνται για την προστασία των μηχανών από την άμμο, ώστε να γίνουν πιο ελαφρά, καθώς ζύγιζαν 68 κιλά το καθένα. Κι όμως την ώρα της επιχείρησης ξέσπασε μια τοπική αμμοθύελλα που δεν είχε προβλεφθεί. Η άμμος μπήκε στις μηχανές και τα ελικόπτερα έπεσαν. Το αξιοθρήνητο αυτό αποτέλεσμα της εκστρατείας, οδήγησε στην σταθεροποίηση του Χομεινί, έπληξε το κύρος των αμερικανών ανεπανόρθωτα και οδήγησε σε ήττα τον Κάρτερ στις επόμενες εκλογές. Όλα αυτά από ένα ξαφνικό τοπικό μπουρίνι σε μια γωνιά της περσικής ερήμου.

Οι ιστορικοί επίσης, αποδίδουν και πολλές εξεγέρσεις ή επαναστάσεις στον καιρό. Το 1789, όταν ξέσπασε η Γαλλική επανάσταση, η χώρα περνούσε έναν πρωτοφανή χειμώνα. Η αγροτική παραγωγή είχε καταστραφεί, ο Σηκουάνας είχε παγώσει και οι τιμές των προιόντων είχαν εκτοξευθεί στο ύψη. Τα καυσόξυλα ήταν πιο ακριβά κατά 90%, το σιτάρι και το ψωμί κατά 150%, η σίκαλη κατά 170%. Ο πεινασμένος όχλος, εξαγριωμένος, επιτέθηκε μια ώρα αρχύτερα, γκρεμίζοντας τη Βαστίλλη και τους Γάλλους βασιλιάδες..

Ποιος είπε οτι καμμία φορά ΚΑΙ οι μετεωρολόγοι σε κρίσιμες στιγμές της ιστορίας δεν παίζουν κι αυτοί το ρόλο μικρών Θεών;

(από το βιβλίο "Μια σταγόνα Ιστορία" του Δημήτρη Καμπουράκη, τεύχος Β, εκδόσεις Πατάκη σελ 369-372)