Ψυχρό μέτωπο αναμένεται να οργανωθεί από τις μεσημβρινές ώρες σήμερα (Τετάρτη 22/3) στην περιοχή της κεντρικής Μεσογείου και συγκεκριμένα λίγο ανατολικότερα της Τυνησίας, με άξονα που αρχικά θα καλύπτει την περιοχή από την νότιο Ιταλία έως και την νότια Τυνησία και τον κόλπο της Σύρτης. Το μέτωπο, αναμένεται να κινηθεί γρήγορα ανατολικά, σαρώνοντας και την χώρα μας κατά τη διάρκεια της Πέμπτης, με φαινόμενα που λόγω ευνοικού ανεμολογικού πεδίου, αναμένεται να είναι εντονότερα στις δυτικά προσήνεμες περιοχές της χώρας μας, και κυρίως στα δυτικά και τα βορειοδυτικά κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Τι ονομάζουμε ψυχρό μέτωπο:

Ψυχρό μέτωπο, ονομάζουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση κατά την οποία, μια ψυχρή αέρια μάζα προσπαθεί ν’αντικαταστήσει μια θερμότερη (συχνά διαφορετικής προέλευσης), σ’έναν δεδομένο χώρο (όπως για παράδειγμα η χώρα μας).

Ποια είναι τα αίτια δημιουργίας ενός ψυχρού μετώπου;

Σπανίως συναντά κανείς ψυχρά μέτωπα, χωρίς την συνοδεία κάποιου χαμηλού βαρομετρικού. Μια τέτοια σπάνια περίπτωση μετώπου, μπορεί να προκύψει από την ενδυνάμωση ενός αντικυκλώνα εμποδισμού (περιοχή υψηλών πιέσεων), που τυγχάνει να αναπτυχθεί σε κάποια ηπειρωτική περιοχή, οπότε ξηρές και παγωμένες αέριες μάζες «κυλούν» νοτιότερα και συγκρούονται με θερμότερες και υγρές. Τις περισσότερες φορές λοιπόν, τα ψυχρά μέτωπα (όπως και τα θερμά) βρίσκονται σε ανάπτυξη γύρω από κάποιο καιρικό σύστημα και μαζί με τα τυχόν υπάρχοντα συνεσφιγμένα μέτωπα, αποτελούν τις περιοχές όπου εστιάζονται τα περισσότερα καιρικά φαινόμενα όσον αφορά τις εύκρατες περιοχές του πλανήτη. Γι αυτό λοιπόν, η αναζήτηση των αιτίων της δημιουργίας αυτών των μετώπων, είναι συνυφασμένη με την αναζήτηση της ίδιας της δημιουργίας ενός καιρικού συστήματος.

Αν παρατηρήσει κανείς έναν χάρτη συστημάτων του βορείου ημισφαιρίου, θα διαπιστώσει ότι, τα περισσότερα (και βαθύτερα) συστήματα, έχουν την τάση δημιουργίας και ανάπτυξης σε περιοχές του πλανήτη, όπου (και λόγω θαλάσσιων ρευμάτων) συγκρούονται αέριες μάζες, διαφορετικής προέλευσης. Αυτές οι περιοχές όσον αφορά την Ευρώπη, μπορούμε να πούμε πως είναι η Μεσόγειος (τους χειμερινούς μήνες) και ο βόρειος Ατλαντικός, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ένεκα συγκεκριμένων ατμοσφαιρικών συγκυριών δεν μπορεί να συναντήσει κανείς κάποιο καιρικό σύστημα με κέντρο στην Ρουμανία, ή σε κάποια άλλη ηπειρωτικότερη περιοχή.

Όσον αφορά την περιοχή του βορείου Ατλαντικού, τυγχάνει να γίνεται συχνά πεδίο σύγκρουσης πολικών θαλάσσιων αερίων μαζών που βρίσκουν διέξοδο προς την περιοχή της Ισλανδίας και νοτιοδυτικότερα έως και τις ακτές του Καναδά τις ΒΑ Ηνωμένες Πολιτείες, με τις θερμότερες αέριες μάζες που συνδυάζονται με το ισχυρό ρεύμα του κόλπου και βρίσκουν διέξοδο προς τις δυτικές ακτές της Ευρώπης. Όσο κι αν μοιάζει παράξενο, αέριες μάζες διαφορετικής θερμοκρασίας, δύσκολα αναμιγνύονται (όπως συμβαίνει με το νερό και το λάδι), γιατί ακριβώς και με αυτές τις αέριες μάζες υπάρχει διαφορά πυκνότητας. Επειδή όμως είναι αναπόφευκτο να συγκρουστούν σε κάποια περιοχή, αυτό δημιουργεί μια στροβιλώδη κίνηση γύρω από κάποιο κέντρο, που αποτελεί και το κέντρο του συστήματος στην επιφάνεια. Ο αέρας, κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας αναγκάζεται να διαφύγει προς τα πάνω, κάτι που τελικά οδηγεί στην πτώση της πίεσης στην επιφάνεια.

Σ’ένα τέτοιο καιρικό σύστημα, η περιοχή υπάρχει ο ψυχρός αέρας, ονομάζεται «ψυχρός τομέας» του συστήματος, ενώ η περιοχή όπου υπάρχει ο θερμότερος αέρας, ονομάζεται «θερμός τομέας». Στο όριο αυτών, συναντάει κανείς ένα ψυχρό μέτωπο σε ανάπτυξη, το οποίο μπορεί να φτάσει αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο του συστήματος, αναλόγως την ισχύ του.

Τα αίτια ανάπτυξης ενός τέτοιου συστήματος στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, είναι η σύγκρουση των ηπειρωτικών και ξηρών αερίων μαζών με τις θαλάσσιες, θερμές και υγρές που υπάρχουν στην περιοχή. Αντίστοιχα στην περιοχή της κεντρικής και κυρίως της δυτικής Μεσογείου, συγκρούονται ψυχρές-θαλάσσιες αέριες μάζες από την περιοχή της βορειοδυτικής Ευρώπης, με θερμές και ξηρές που εισβάλλουν (ή έχουν ήδη εισβάλλει) από την περιοχή της δυτικής Σαχάρας. Επειδή η διαφορά πυκνότητας αυτών των αερίων μαζών είναι μεγάλη και στις δύο περιπτώσεις, τα συστήματα που γεννιούνται στην Μεσόγειο, έχουν συχνά εκρηκτικό χαρακτήρα, ενώ τα ψυχρά τους μέτωπα είναι εκτεταμένα και εντυπωσιακά προκαλώντας συχνά εντονότατα φαινόμενα στις περιοχές επιρροής. Ένα παράδειγμα τέτοιου μετώπου, μπορούμε να δούμε στην παρακάτω δορυφορική φωτογραφία, από το μέτωπο που σάρωνε την Μεσόγειο την 5η του Οκτώβρη του 2003.

Τρεις μέρες μετά, εντυπωσιακές καταιγίδες εκδηλώθηκαν ακόμα και στην υπήνεμη Αττική, ενώ μετά το πέρασμά του, οι ΔΒΔ άνεμοι που επακολούθησαν, λόγω της της ορογραφίας και του Κορινθιακού κόλπου έφτασαν και τα 8-9 μποφώρ σε περιοχές του λεκανοπεδίου. Δείτε σχετικό βίντεο με ζωντανές καταστροφές σε ηλεκτροφόρα καλώδια στην Ηλιούπολη, εδώ

Ποιά είναι η δομή ενός ψυχρού μετώπου - Χαρακτηριστικά

Όλα όσα αναφέραμε στις προηγούμενες παραγράφους, αφορούν την ανάλυση ενός μετώπου παρατηρώντας χάρτες καιρού τέμνοντας την ατμόσφαιρα οριζόντια. Για την βαθύτερη κατανόηση ενός ψυχρού μετώπου, έχει νόημα και μια κάθετη τομή, ώστε να δούμε τις συνολικές επιδράσεις του στην ατμόσφαιρα. Η παρακάτω εικόνα απεικονίζει ποιοτικά, την κάθετη ανάπτυξη ενός ψυχρού μετώπου, όπως μπορεί να παρουσιαστεί σε μια ενδεχόμενη κατάβαση ψυχρών-ηπειρωτικών αερίων μαζών στην Μεσόγειο και στην σύγκρουσή τους με τις θερμές και υγρές που προυπάρχουν στην περιοχή. Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό, καθώς στην πλειονότητά τους, τα ψυχρά μέτωπα παρουσιάζουν παρόμοια δομή:

1. Παρατηρούμε πως ο ψυχρός αέρας, ως βαρύτερος από τον θερμό έχει την τάση να προσπαθεί να τον αντικαταστήσει πρώτα από τα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας και μετά από τα ψηλότερα. Αυτό αναφέρεται σαν ποιοτική επισήμανση. Προφανώς και η θερμοκρασία που επικρατεί στα 500mb του θερμού τομέα της περιοχής, θα είναι σαφώς χαμηλότερη από αυτήν που επικρατεί στα 850mb του ψυχρού τομέα.

2. Το προηγούμενο όμως έχει αξία να αναφερθεί για τον λόγο ότι, αυτή η εισχώρηση του ψυχρού αέρα κάτω από τον θερμό προκαλεί στην ουσία ισχυρές αναταράξεις, οι οποίες εμφανίζονται λίγο πριν το πέρασμά του και κατά τη διάρκειά του.

3. Αυτές οι αναταράξεις, σε συνδυασμό και με τα μεγάλα ποσά υγρασίας που τροφοδοτούν τέτοια μέτωπα (και καιρικά συστήματα) προκαλούν την δημιουργία νεφών κατακόρυφης ανάπτυξης και κατ’επέκταση ισχυρών φαινομένων, γενικά μικρής όμως διάρκειας, εκτός αν συντρέχουν άλλοι λόγοι όπου το μέτωπο κινείται πιο αργά.

4. Τα φαινόμενα κορυφώνονται, όπως προκύπτει από τα ανωτέρω, λίγο πριν και κατά την διάρκεια του περάσματος του μετώπου. Στη συνέχεια ο καιρός που επικρατεί είναι αρκετά διαυγέστερος και ξηρότερος.

Meteorama, meteorama, Meteocosmos, meteocosmos