Έκτοτε, φαίνεται πως άρχισε η αντίστροφη μέτρηση του καιρού και καθώς η κυκλοφορία στην Ευρώπη, διατηρεί περίπου τα ίδια χαρακτηριστικά, βλέπουμε τα θερμά επεισόδια να αντικαθίστανται πλέον από ημέρες σαν τις τωρινές, θερμές και αρκετά ομιχλώδεις και τα κύματα αστάθειας του καλοκαιριού να αντικαθίστανται από οργανωμένα καιρικά συστήματα τα οποία αναλαμβάνουν με πιο γενικευμένο χαρακτήρα πλέον, να εκτελέσουν το ίδιο έργο που βλέπουμε να παίζεται ήδη από το καλοκαίρι. Αυτές οι απότομες μεταβολές είναι και η αναφορά στα δύο πρόσωπα του φετινού φθινοπώρου.

Σε αυτό το γενικό πλαίσιο, θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς πως, οι περίοδοι κακοκαιρίας είναι όπως φαίνεται συντομότερες από τις περιόδους καλοκαιρίας, κάτι το οποίο όσον αφορά τον χαρακτήρα του μεσογειακού κλίματος της Ελλάδας, μοιάζει λογικό, αν και δεν είναι κανόνας. Οι ίδιες κακοκαιρίες, όπως τις έχουμε βιώσει τώρα, είναι έντονες με φαινόμενα που σε όσες περιοχές εκδηλώνονται παρουσιάζουν, πολύ συχνά και συνεχή χαρακτήρα (πχ. Βόλος). Επιπλέον, στη συντριπτική πλειοψηφία των κακοκαιριών και όσον αφορά την τελευταία φάση εκδήλωσης του εκάστοτε καιρικού συστήματος, ακολουθεί κάποια αρκετά έντονη ψυχρή εισβολή, η οποία ρίχνει τη θερμοκρασία αρκετούς βαθμούς μέσα σε λίγες ώρες, ενισχύει τους ανέμους και ως είθισται, περιορίζει τα – όποια – φαινόμενα στα ανατολικά και συχνά, τα νότια. Κάτι τέτοιο το είδαμε να συμβαίνει και μέσα στο καλοκαίρι, κάτι αρκετά σπάνιο.

Τα σκαλοπάτια
Η τελευταία φορά που γράφτηκε το άρθρο αυτής της στήλης, ήταν με αφορμή την κακοκαιρία αστάθειας στις 17-24 του Σεπτέμβρη – ουσιαστικά, η μοναδική «μεταβατική κακοκαιρία», αφού παρουσίασε θερινά και χειμερινά στοιχεία στην εκδήλωσή της (γι αυτό και ο χαρακτηρισμός κακοκαιρία αστάθειας). Από τότε, έχουν μεσολαβήσει άλλες δύο κακοκαιρίες με τα ίδια χαρακτηριστικά που αναφέραμε στις προηγούμενες παραγράφους, οι οποίες όμως παρουσίασαν περισσότερο χειμερινή και οργανωμένη εκδήλωση. Και τα τρία αυτά περιστατικά, θα αναλυθούν ξεχωριστά, στο άμεσο μέλλον, καθώς το καθένα από αυτά, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, αφού τα αποτελέσματα όσον αφορά τον καιρό της χώρας μας, ήταν αρκετά έντονα σε διαφορετικές κάθε φορά περιοχές.
Το αξιοσημείωτο δε, είναι πως  παράλληλα, αποτέλεσαν και τα «σκαλοπάτια» στον δρόμο που επέλεξε ο καιρός ώστε να μας οδηγήσει από το καλοκαίρι, σταδιακά προς το φθινόπωρο. Καθώς είμαστε πλέον σε αυτήν την μεταβατική εποχή, αναμένεται να διαβούμε άλλο ένα τέτοιο «σκαλοπάτι», από την αρχή της επόμενης εβδομάδας (Δευτέρα 30/10), που θα έχει ακόμα εντονότερη γεύση από χειμώνα, με την εκδήλωση ψυχρής εισβολής στην περιοχή μας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οποίας, αναλύονται στη συνέχεια.

Οι έντονες και πολύ γρήγορες αλλαγές στην κυκλοφορία, είναι που φέρνουν και τις μεταβολές που περιγράψαμε παραπάνω. Στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, προυποτίθεται η ύπαρξη γενικευμένης μεσημβρινής κυκλοφορίας στην Ευρώπη, για την εκδήλωση μιας έντονα μετεωρολογικής κατάστασης στην χώρα μας, χωρίς όμως να ισχύει πάντα το αντίστροφο. Παρόλα αυτά, μπορούμε να αναφέρουμε, σαν μια γενική περιγραφή, το γεγονός ότι πολλά από τα φαινόμενα που βιώσαμε τον τελευταίο καιρό, συσχετίζονται ως ένα ποσοστό με την περιοδική ανάπτυξη αντικυκλώνα στην περιοχή της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, ο οποίος επεκτείνεται, παρουσιάζοντας όμως τάσεις εγκλωβισμού, προς την ανατολική Ευρώπη και μπορούμε να πούμε πως αυτή η «συμπεριφορά» του αντικυκλώνα, είναι μέχρι τουλάχιστον τώρα εντελώς διαφορετική από ότι είδαμε να συμβαίνει πέρσι. Χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι μόνο η θέση του αντικυκλώνα, καθορίζει την πορεία των συστημάτων (καθώς αυτά τα δύο βρίσκονται σε βαθιά αλληλεξάρτηση μεταξύ τους), αυτές οι διαδοχικές αναπτύξεις, αλλά και επεκτάσεις του αντικυκλώνα, είναι που δίνουν «την ευκαιρία» στα καιρικά συστήματα να προσεγγίσουν την περιοχή μας, είτε από τον βορρά (όπως αυτό που αναμένουμε), είτε σαν αυλώνες που κατέρχονται από τα Βαλκάνια, σε συνδυασμό με πρώην εγκλωβισμένες διαταραχές από την περιοχή της Μεσογείου που δημιουργούν επιτόπου εκρηκτικές καταστάσεις, όπως η κακοκαιρία στις 16-19 του φετινού Οκτώβρη.

Χάρτης Γεωδυναμικών υψών και στροβιλισμού στα 500hpa - 26/10/2006

Στον παραπάνω χάρτη των 500hpa, όπου απεικονίζονται οι γραμμές διαταραχών-στροβιλισμού (κόκκινο χρώμα), βλέπουμε ένα ακόμα παράδειγμα ανάπτυξης μεσημβρινής κυκλοφορίας στην περιοχή της Ευρώπης, η οποία δημιουργεί σταδιακά, συνθήκες κακοκαιρίας στην ανατολική Μεσόγειο. Η ανάπτυξη αυτής της κυκλοφορίας, ήρθε να εμφανιστεί μετά από ένα σύντονο διάστημα ζωνικότητας στην κυκλοφορία της περιοχής μας, το οποίο με την σειρά του, εμφανίστηκε απότομα, μετά από την κακοκαιρία στις 16-19 του μήνα. Αυτό το διάστημα ζωνικότητας λήγει σταδιακά από σήμερα Πέμπτη, και διήρκεσε ακριβώς μια εβδομάδα, καταλήγοντας στην τελευταία φάση του, στην ανάπτυξη αντικυκλώνα πάνω από την περιοχή της κεντρικής Μεσογείου, όπως βλέπουμε και στον χάρτη. Αυτού του είδους η κυκλοφορία, αποτέλεσε μια πολύ καλή συνταγή για τον ομιχλώδη καιρό που οφείλει ένα μεγάλο μέρος της ύπαρξής του, και στην προηγειθείσα ψύξη και του εδάφους λόγω της προηγηθείσας κακοκαιρίας στις 16-19 του μήνα, σε συνδυασμό με τις πολύ υγρές αέριες μάζες που εισήλθαν στην περιοχή μας λόγω της παρούσας ζωνικής κυκλοφορίας.

Χάρτης Γεωδυναμικών Υψών και στροβιλισμού στα 500hpa - 27/10/2006

Ο ίδιος αντικυκλώνας που πλέον εμφανίζεται όχι μόνο στα κατώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας, αλλά και στα μέσα/ανώτερα ειδικά σήμερα Πέμπτη 26/10, αναμένεται να μετακινηθεί σύντομα προς βορρά και θα είναι τελικά ο ίδιος που θα δώσει το πράσινο φως για την αλλαγή του καιρού: Η επέκτασή του προς βορράν, αποκόπτει σε πρώτη φάση, σήμερα Πέμπτη 26 Οκτωβρίου, μια αρχικά ζωνικού τύπου διαταραχή, στρέφοντας την πορεία της προς το νότο, και μεταμορφώνοντάς την σε ένα κλειστό και αρκετά βαθύ σύστημα, που θα πλήξει κυρίως την Τουρκία μέσα στην Παρασκευή. Αν και η χώρα μας, δεν θα επηρεαστεί ιδιαίτερα, η ύπαρξη και μόνο ενός τέτιοιυ συστήματος σε εκείνη την περιοχή, θα στρέψει τους ανέμους σε βοριάδες, μεταβάλλοντας και τις συνθήκες στα κατώτερα στρώματα της περιοχής μας, με εξαφάνιση της ομίχλης.
Ταυτόχρονα με αυτό το συμβάν έχουμε μια αντίστοιχη αποκοπή κλειστού συστήματος στην άκρα δυτική Μεσόγειο, το οποίο θα επηρεάσει υποτροπικές, περιοχές της ΒΔ Αφρικής, αλλά και τα Κανάρια νησιά (!) περιοχές δηλαδή, που σπάνια πλήττονται από τέτοιου είδους καταστάσεις αυτήν την περίοδο. Αυτό το σύστημα αν και δεν θα μας επηρεάσει στο άμεσο μέλλον, αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς τέτοιοι εγκλωβισμοί, τροφοδοτούν με την πάροδο κάποιων ημερών εκ νέου την κυκλοφορία, στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη, κάτι σαν υπόσχεση δηλαδή, μιας νέας κακοκαιρίας, στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, για το οποίο, θα κάνουμε αναφορά στην τελευταία παράγραφο του άρθρου.

Με αυτά τα δεδομένα, οδεύουμε λοιπόν προς το Σαββατοκύριακο 28-29/10, το οποίο αν και θα κυλήσει με σχετικά ήπιο καιρό, θα παρουσιάσει χαμηλότερες θερμοκρασίες, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζεται μια νέα ψυχρή εισβολή. Παρατηρούμε πως, ο αντικυκλώνας-ridge, έχει πλέον μετατοπιστεί δυτικότερα, δημιουργώντας μια νέα έξαρση, προς την περιοχή της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία θα «κυλήσει», υπό την πίεση των ισχυρών Δυτικών Ατλαντικών ρευμάτων, σταδιακά προς την περιοχή της Σκανδιναβίας. Έτσι, θα αποκόψει άλλη μια διαταραχή, η οποία αρχικά θα βρίσκεται την Κυριακή 29/10 στην περιοχή της Σκωτίας (κι αυτή σαν ζωνικού τύπου διαταραχή στην περιοχή εκείνη πριν την έλευση του ridge), και θα οδηγηθεί την Δευτέρα 30/10, διαμέσου της κεντρικής Ευρώπης, προς τη Βαλκανική. Εδώ, κι έχοντας τον εμποδισμό, ακριβώς βορειοδυτικότερά της, βρίσκει πλέον αρκετό ελεύθερο χώρο να οργανωθεί μέσα σε λίγες ώρες σε κλειστό σύστημα στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας της Μαύρης Θάλασσας, με παράλληλη δημιουργία χαμηλού βαρομετρικού στα κατώτερα στρώματα. Το κέντρο όμως αυτού, μοιάζει να είναι το μήλο της έριδος ανάμεσα στις προγνώσεις των προγνωστικών μοντέλων, οι οποίες μάλιστα μεταβάλλονται συνεχώς ανά 6ωρο, καθιστώντας την εκτίμηση του καιρού για την Δευτέρα-Τρίτη, έναν πραγματικό γρίφο.

Ο γρίφος
Αν περιπλανηθεί κανείς στις προγνώσεις των μοντέλων, για τις επίμαχες ώρες, από το μεσημέρι της Δευτέρας 30/10 έως και τις πρώτες ώρες της Τετάρτης 1/11, θα διαπιστώσει τα εξής:
1. Σε σχέση με τον χρόνο-στόχο στον οποίο αναφέρονται (περίπου +4 μέρες μπροστά από τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο), οι προγνώσεις διαφέρουν σε... λεπτομέρειες ως προς την θέση της διαταραχής στα ανώτερα στρώματα, τόσο ανάμεσα στα διάφορα προγνωστικά μοντέλα, όσο ανάμεσα στις ανά 6/12 ώρες προγνώσεις του ίδιου προγνωστικού μοντέλου
2. Εκτός από την προαναφερθείσα χωρική μετατόπιση, δεν παρουσιάζεται μεγάλη χρονική μετατόπιση ως προς την κατάβαση της διαταραχής, που θα προκαλέσει τα φαινόμενα.
Συνεπώς, προσπαθώντας να λύσουμε τον γρίφο, ας έχουμε υπόψιν μας πως αυτό που μάλλον θα παίξει σημαντικό ρόλο, θα είναι η συγκεκριμένη τοποθέτηση της διαταραχής και το κατά πόσο θα μπορέσει να οργανωθεί, και λιγότερο τυχόν καθυστερήσεις στην έλευσή και την οργάνωσή της.

Έτσι λοιπόν, μπορούμε να διακρίνουμε δύο ακραία σενάρια, ανάμεσα στα οποία είναι πολύ πιθανό να κινηθεί η κατάσταση που περιμένουμε.